แสงรำไรเดือนตุลาคม วัดแสงโฮย่า มอนสเตอร่า

เคยไหมครับ? ซื้อเจ้ามอนสเตอร่ามาตั้งใจจะให้ใบฉีกสวยๆ แต่วางริมหน้าต่างมาเป็นเดือน ใบใหม่ก็ยังเล็กและไม่มีรอยแหก บทความนี้ตอบเรื่อง แสงรำไรเดือนตุลาคม สำหรับโฮย่า (Hoya) และมอนสเตอร่า (Monstera deliciosa) ครับ คำตอบสั้นๆ คือ แสงรำไรคือแสงสว่างจ้าที่ไม่มีแดดส่องโดนใบตรงๆ เกิน 1-2 ชั่วโมงช่วงเช้า และเงามือที่ทาบบนใบต้องเห็นขอบเงาพร่าเลือนครับ

แสงรำไรเดือนตุลาคมคืออะไร

ตุลาคมเป็นช่วงปลายฝนต่อต้นหนาว ท้องฟ้าเมืองไทยยังครึ้มบ่อย แดดบ่ายอ่อนลงกว่าหน้าร้อน แต่มุมของดวงอาทิตย์เริ่มต่ำลง ทำให้แดดเฉียงเข้าหน้าต่างทิศตะวันออกและทิศใต้ลึกกว่าเดิม จุดที่เคยร่มช่วงมิถุนายนอาจโดนแดดตรงในตุลาคมก็ได้ครับ ลองสังเกตจุดวางต้นไม้ใหม่ทุกเดือนนะครับ

คำว่า แสงรำไร ในภาษาพืชคือ bright indirect light ไม่ใช่ห้องมืดที่พอมองเห็นหนังสือ และไม่ใช่แดดแรงที่เผาใบ เจ้าโฮย่ากับมอนสเตอร่าเป็นพืชที่ในธรรมชาติเติบโตใต้เรือนยอดไม้ใหญ่ เขาจึงชอบแสงสว่างที่ถูกกรองมาแล้วครับ

เคล็ดลับวัดแสงธรรมชาติ 4 วิธีที่ทำได้ที่บ้าน

1. วิธีเงามือ (ฟรี ทำได้ทันที)

ยกมือขึ้นห่างใบประมาณ 30 ซม. ช่วงสิบโมงถึงบ่ายสอง แล้วดูเงาบนใบครับ

เงาคมชัด ขอบเด่น = แดดตรง แรงเกินสำหรับใบมอนสเตอร่า
เงาจางๆ ขอบพร่า เห็นรูปมือพอรู้เรื่อง = แสงรำไร กำลังดี
เงาแทบไม่เห็น = แสงน้อย ใบจะใหญ่แต่ไม่ค่อยฉีก

2. ใช้แอปวัดลักซ์ในมือถือ

แอปวัดแสง (Lux meter) บนมือถือให้ค่าคร่าวๆ ได้ แต่ความแม่นยำขึ้นกับเซนเซอร์ของเครื่อง ใช้เทียบกันเองในบ้านเป็นหลักครับ โดยทั่วไปมอนสเตอร่าเติบโตดีที่ราว 10,000-20,000 ลักซ์ และโฮย่าทั่วไปราว 10,000-30,000 ลักซ์ ตัวเลขนี้เป็นช่วงกว้างๆ ที่คนเลี้ยงใช้อ้างอิง ไม่ใช่ค่าตายตัวครับ

3. ดูระยะห่างจากหน้าต่าง

แสงลดลงเร็วมากเมื่อห่างหน้าต่าง ห่างแค่ 1-2 เมตรก็อาจน้อยลงหลายเท่า วางมอนสเตอร่าห่างหน้าต่างทิศตะวันออกไม่เกินประมาณ 1 เมตร ส่วนหน้าต่างทิศใต้หรือตะวันตกให้ถอยห่างและใช้ม่านโปร่งช่วยกรองครับ

4. ดูจากตัวต้นไม้เอง

ต้นไม้บอกเราได้เสมอครับ ตารางนี้เอาไว้เช็กอาการ

อาการ	แสงมากไป	แสงน้อยไป
ใบ	ไหม้เป็นแผลน้ำตาลกรอบ สีซีดเหลืองอ่อน	เขียวเข้มแต่ใบเล็ก ไม่ฉีก ก้านยืดยาว
การเติบโต	ใบม้วน หลุบในช่วงบ่าย	ข้อห่าง ยอดเอนเข้าหาหน้าต่าง
โฮย่า	ใบเหลืองซีดหรือแดงเข้มผิดปกติ	ไม่ออกดอก เถาเรียวยาว

ปรับแสงให้โฮย่าและมอนสเตอร่าโตไว รับหน้าหนาว

มอนสเตอร่า: อยากใบฉีกต้องให้แสงพอ

ความจริงที่ต้องบอกตรงๆ ครับ ใบฉีกไม่ได้มาจากปุ๋ยอย่างเดียว แต่มาจากแสงที่เพียงพอ ความแข็งแรงของต้น และอายุของใบ ต้นเล็กใบยังไม่ฉีกเป็นเรื่องปกติ เมื่อต้นโตและได้แสงดี ใบใหม่จะเริ่มมีรอยแหกและรูมากขึ้น ถ้าอยากให้ปีนก็ปักเสาไม้หรือเสาใยมะพร้าวให้เขาเกาะครับ

โฮย่า: ชอบสว่าง แต่ไม่ชอบแดดเผา

โฮย่า (Hoya spp.) เป็นไม้อวบน้ำกึ่งเลื้อย เก็บน้ำในใบ ชอบแสงสว่างมากพอที่จะแตกยอดใหม่และออกดอก เช่น Hoya carnosa ถ้าแสงน้อยเถาจะโตแต่ไม่ออกดอก สลับให้เขาได้แดดอ่อนช่วงเช้าได้ครับ แต่หลีกเลี่ยงแดดบ่ายจัดทางตะวันตก

ตารางสรุปการดูแลช่วงตุลาคมถึงต้นหนาว

หัวข้อ	มอนสเตอร่า	โฮย่า
แสง	รำไรสว่าง แดดเช้าอ่อนได้ไม่เกิน 1-2 ชม.	รำไรสว่างถึงแดดเช้าอ่อน
รดน้ำ	เมื่อดินแห้งลึก 3-5 ซม. ราวทุก 5-7 วัน	เมื่อดินแห้งสนิท ราวทุก 7-10 วัน
วัสดุปลูก	ดินโปร่ง ผสมเปลือกสน perlite	โปร่งมาก ผสมเปลือกสน หินภูเขาไฟ ใยมะพร้าว
ปุ๋ย	สูตรสมดุลเจือจางเดือนละ 1 ครั้ง	เจือจางเดือนละ 1 ครั้ง ลดเมื่ออากาศเย็นจัด

ความถี่รดน้ำเป็นค่าเริ่มต้นเท่านั้นครับ ห้องแอร์ ห้องอับชื้น หรือกระถางพลาสติกดำกับดินเผาจะแห้งไม่เท่ากัน ลองใช้นิ้วจิ้มดินดูก่อนรดเสมอ ถ้ายังเย็นและชื้นอยู่ ยังไม่ต้องรดครับ

ความเชื่อผิดๆ เรื่องแสงที่ต้องเลิกคิด

ความเชื่อ: ไม้ใบเลี้ยงในบ้านไม่ต้องใช้แสง ความจริง: พืชทุกชนิดสังเคราะห์แสง ไม่มีแสงก็ไม่โต
ความเชื่อ: เปิดไฟห้องก็พอ ความจริง: ไฟห้องทั่วไปอ่อนกว่าแสงธรรมชาติมาก ถ้าไม่มีหน้าต่างจริงๆ ควรใช้ไฟปลูกต้นไม้ (grow light) ช่วยครับ
ความเชื่อ: ย้ายต้นไปรับแดดแรงทันทีให้เร่งโต ความจริง: ใบจะไหม้ ต้องค่อยๆ ปรับทีละ 3-5 วัน

ข้อควรระวังสำหรับบ้านที่มีสัตว์เลี้ยง

มอนสเตอร่ามีผลึกแคลเซียมออกซาเลตในใบและก้าน ถ้าน้องหมาน้องแมวแทะอาจเกิดอาการระคายเคืองปากและลำคอ ส่วนโฮย่าโดยทั่วไปถือว่าเป็นพิษต่ำ แต่ก็ไม่ควรให้กิน ตั้งบนชั้นสูงที่เขาเอื้อมไม่ถึงนะครับ

ถ้าคอนโดของเพื่อนๆ มีหน้าต่างทิศตะวันออกสักบาน เจ้าโฮย่าและมอนสเตอร่าจะมีวันดีๆ รออยู่ รับน้องไปฮีลใจที่บ้านได้เลยครับ เราคัดต้นที่แข็งแรง แพ็กอย่างดี พร้อมไปเติบโตกับเพื่อนๆ 🪴

คำถามที่พบบ่อย

แสงรำไรวัดจากอะไรได้บ้าง

วัดได้ง่ายที่สุดด้วยเงามือครับ ถ้าเงาบนใบจางและขอบพร่า แปลว่าเป็นแสงรำไร อีกวิธีคือใช้แอปวัดลักซ์ในมือถือ ซึ่งให้ค่าคร่าวๆ ใช้เทียบจุดต่างๆ ในบ้านได้ดี แต่ไม่ต้องยึดตัวเลขเป๊ะ เพราะแต่ละเครื่องให้ค่าไม่เท่ากันครับ

มอนสเตอร่าวางห่างหน้าต่างเท่าไหร่ถึงพอดี

ห่างไม่เกินประมาณ 1 เมตรจากหน้าต่างที่สว่างครับ เพราะความเข้มแสงลดลงเร็วเมื่อห่างออกไป ถ้าเป็นหน้าต่างทิศใต้หรือตะวันตกที่แดดแรง ให้ใช้ม่านโปร่งกรองแสงหรือถอยห่างออกมาอีกหน่อย แล้วดูอาการใบเป็นตัวตัดสินครับ

โฮย่าต้องการแดดตรงไหม

ไม่จำเป็นต้องแดดตรงครับ โฮย่าส่วนใหญ่โตดีในแสงรำไรที่สว่าง แดดเช้าอ่อนๆ ช่วยให้ออกดอกง่ายขึ้นได้ แต่แดดบ่ายแรงทำให้ใบไหม้หรือซีดเหลือง ถ้าเริ่มเห็นใบเปลี่ยนสี ให้ขยับออกจากแดดตรงทันทีครับ

ทำไมมอนสเตอร่าใบไม่ฉีกทั้งที่ดูแลดี

สาเหตุหลักคือแสงไม่พอหรือต้นยังเล็กเกินไปครับ ใบฉีกเกิดเมื่อต้นโตเต็มวัยพอสมควรและได้แสงสว่างเพียงพอ ลองขยับเข้าใกล้หน้าต่างขึ้น ให้เสาไม้เกาะปีน และให้เวลาเขาสักระยะ ใบใหม่ที่ออกมาจะเปลี่ยนไปเอง