กำจัดเพลี้ยแป้ง ไรแดง ออร์แกนิค ปลอดภัยสัตว์เลี้ยง

เคยไหมครับ? ผ่านช่วงเทศกาลออกพรรษา ไปทำบุญ ไปเที่ยว ปล่อยให้เจ้าต้นไม้อยู่บ้านเองหลายวัน กลับมาเจอใบมีปุยขาวคล้ายสำลี หรือใบด่างซีดมีใยบางๆ เหมือนใยแมงมุม นั่นคือ เพลี้ยแป้ง (Mealybug วงศ์ Pseudococcidae) และ ไรแดง (Spider mite ชื่อ Tetranychus urticae) ครับ วิธีกำจัดแบบออร์แกนิคที่ได้ผลคือ แยกต้นออกมา ฉีดน้ำล้างแรงๆ เช็ดด้วยสำลีชุบแอลกอฮอล์ ล้างต่อด้วยสบู่เหลวอ่อนๆ และทำซ้ำทุก 5-7 วันอย่างน้อย 3 รอบ

เพลี้ยแป้งและไรแดงมาจากไหน ทำไมหลังออกพรรษาถึงเจอบ่อย

ผมคลุกคลีกับต้นไม้มากกว่า 10 ปี เจอเคสแบบนี้ทุกปีครับ ช่วงปลายฝนต่อต้นหนาว อากาศชื้นสลับแห้ง ต้นไม้ที่ไม่ได้ถูกดูแลใกล้ชิดจะอ่อนแอลงนิดนึง ศัตรูพืชก็ฉวยโอกาสทันที

เพลี้ยแป้ง: ปุยขาวที่ซ่อนตามซอกใบ

มองเห็นเป็นกลุ่มปุยขาวตามซอกใบ ข้อลำต้น และใต้ใบ
ดูดน้ำเลี้ยง ทำให้ใบเหลือง ยอดแคระ
ขับน้ำหวานออกมา ทำให้ใบเหนียวและเกิดราดำตามมา

ไรแดง: ตัวเล็กจนต้องใช้แว่นขยาย

ตัวเล็กมาก ไม่ถึง 1 มิลลิเมตร มองด้วยตาเปล่าแทบไม่เห็น
ใบเป็นจุดเหลืองซีดเล็กๆ และมีใยบางใต้ใบ
ระบาดหนักในที่อากาศแห้งและร้อน เช่น ห้องแอร์ หรือระเบียงที่โดนแดดแรง

ลักษณะ	เพลี้ยแป้ง	ไรแดง
สิ่งที่เห็น	ปุยขาวคล้ายสำลี	จุดเหลืองซีด ใยบางๆ
จุดซ่อน	ซอกใบ ข้อต้น	ใต้ใบ
สภาพที่ชอบ	อับชื้น อากาศไม่ถ่ายเท	แห้ง ร้อน

5 ขั้นตอนกำจัดเพลี้ยแป้งและไรแดงแบบออร์แกนิค

1. แยกต้นที่ติดออกมาก่อนเลยครับ

เจ้าตัวพวกนี้ย้ายบ้านเก่งมาก ย้ายต้นที่เจอออกห่างจากต้นอื่นอย่างน้อย 1-2 เมตร จนกว่าจะหายขาด

2. ฉีดน้ำล้างแรงๆ

ใช้น้ำสะอาดฉีดล้างทั้งบนใบและใต้ใบ ไรแดงหลุดง่ายมากด้วยวิธีนี้ครับ สำหรับต้นในคอนโด อุ้มเข้าห้องน้ำแล้วใช้ฝักบัวล้างได้เลย

3. เช็ดเพลี้ยแป้งด้วยแอลกอฮอล์

ใช้สำลีก้านหรือสำลีชุบไอโซโพรพิลแอลกอฮอล์ 70% แตะที่ปุยขาวตรงๆ ทดสอบกับใบเล็กๆ ก่อน 1 ใบ รอ 1 วันว่าใบไม่ไหม้ แล้วค่อยทำทั้งต้น ต้นที่ใบบางอย่างเฟิร์นหรือไม้ใบอ่อนต้องระวังเป็นพิเศษครับ

4. ฉีดสบู่เหลวอ่อนๆ หรือสบู่ฆ่าแมลงสำหรับพืช

ผสมสบู่เหลวล้างจานแบบอ่อนโยน ไม่มีน้ำหอมแรงและสารฟอกขาว ประมาณ 1 ช้อนชาต่อน้ำ 1 ลิตร ฉีดให้เปียกทั่วใบ โดยเฉพาะใต้ใบ แล้วทำในช่วงเย็นหรือที่ร่มเพื่อไม่ให้ใบไหม้ รอ 2-3 ชั่วโมงแล้วล้างด้วยน้ำเปล่าอีกรอบ

5. ทำซ้ำทุก 5-7 วัน อย่างน้อย 3 รอบ

ไข่ของทั้งสองตัวไม่ตายง่ายครับ ถ้าทำรอบเดียวแล้วหยุด รุ่นใหม่จะฟักออกมาและกลับมาระบาดอีก ความสม่ำเสมอคือหัวใจของเรื่องนี้

ปลอดภัยต่อสัตว์เลี้ยงจริงไหม ต้องระวังอะไร

สำหรับบ้านที่มีน้องหมาน้องแมว ต้องระวังนิดนึงนะครับ ผมขอตรงๆ เลยว่าคำว่า ออร์แกนิค ไม่ได้แปลว่าปลอดภัยเสมอไป

น้ำมันหอมระเหยบางชนิด เช่น ทีทรี (tea tree) เป็นพิษต่อแมวและสุนัข ห้ามใช้ในบ้านที่มีสัตว์เลี้ยงเด็ดขาด
แอลกอฮอล์ ให้ใช้เฉพาะตอนเช็ดและรอให้แห้งสนิทก่อนวางต้นไม้กลับที่เดิม
สบู่เหลวต้องล้างออกด้วยน้ำเปล่า ไม่ปล่อยให้คราบค้างบนใบที่น้องแมวชอบแทะ
วางต้นที่กำลังรักษาบนชั้นสูงที่เขาเอื้อมไม่ถึงจนกว่าจะแห้งและล้างสะอาด

ฟื้นฟูต้นไม้หลังหายจากศัตรูพืช

ตัดใบที่เสียหายหนักออก ตัดเหนือข้อใบด้วยกรรไกรที่เช็ดแอลกอฮอล์แล้ว ย้ายกลับมาวางในที่แสงรำไรสว่างๆ ช่วงแรกรดน้ำเมื่อดินผิวหน้าแห้งลึกประมาณ 2-3 เซนติเมตร อย่าเพิ่งใส่ปุ๋ยเข้มข้นครับ รอให้ยอดใหม่เริ่มแตกก่อน แล้วค่อยให้ปุ๋ยสูตรอ่อนครึ่งหนึ่งของที่ฉลากระบุ

ป้องกันไม่ให้กลับมาอีก

ตรวจใต้ใบทุกสัปดาห์ตอนรดน้ำ
วางต้นไม้ไม่ให้แน่นเกินไป ให้อากาศถ่ายเท
ต้นไม้ใหม่ที่รับมา กักตัวแยกไว้ 2 สัปดาห์ก่อนวางรวมกับต้นอื่น
ห้องแอร์แห้งจัด เช็ดใบด้วยผ้าชื้นเป็นระยะ ช่วยลดไรแดงได้

ถ้าอยากเริ่มใหม่กับต้นไม้สุขภาพดีที่แพ็กมาอย่างพิถีพิถัน หรืออยากให้ช่วยดูอาการต้นที่บ้าน ทักแชทมาคุยกันได้เลยครับ รับน้องไปฮีลใจที่บ้านได้เลย 🌿

คำถามที่พบบ่อย

น้ำส้มสายชูใช้กำจัดเพลี้ยแป้งได้ไหม

ไม่แนะนำครับ เพราะความเป็นกรดสูงทำให้ใบไหม้และรากเสียหายได้ ใช้น้ำสบู่อ่อนๆ หรือแอลกอฮอล์ 70% เช็ดเฉพาะจุดจะปลอดภัยและได้ผลกว่า ทำซ้ำทุก 5-7 วันจนไม่เจอตัวอีก

ไรแดงกับเพลี้ยแป้งต่างกันอย่างไร

ต่างกันที่ขนาดและอาการครับ เพลี้ยแป้งเห็นเป็นปุยขาวชัดเจน ส่วนไรแดงเล็กมากและทิ้งร่องรอยเป็นจุดเหลืองซีดกับใยบางใต้ใบ ไรแดงชอบอากาศแห้ง ส่วนเพลี้ยแป้งชอบที่อับชื้น

ใช้สบู่เหลวล้างจานกับต้นไม้ได้ไหม

ใช้ได้ครับ แต่ต้องเป็นสูตรอ่อนโยน ไม่มีสารฟอกขาว ผสมเจือจางประมาณ 1 ช้อนชาต่อน้ำ 1 ลิตร ทดสอบกับใบ 1 ใบก่อนเสมอ แล้วล้างออกด้วยน้ำเปล่าหลังฉีด 2-3 ชั่วโมง