ปุ๋ยหมักอินทรีย์ คือการเปลี่ยนเศษผักผลไม้ ใบไม้แห้ง และกากกาแฟในครัวให้เป็นอาหารบำรุงดิน ทำได้ในคอนโดด้วยถังพลาสติกมีฝาปิดขนาด 10-20 ลิตร ใช้เวลาหมักราว 4-8 สัปดาห์ ถ้าเริ่มตอนนี้ก็ทันใช้บำรุงดินก่อนหน้าหนาวพอดีครับ หัวใจคือสมดุลระหว่างวัสดุสีเขียว (เศษสด) กับวัสดุสีน้ำตาล (ใบแห้ง กระดาษ) ประมาณ 1 ต่อ 2 โดยปริมาตร
เคยไหมครับ? เปิดถังขยะแล้วเจอเปลือกผลไม้กับก้านผักเต็มไปหมด ใจหนึ่งก็เสียดาย อีกใจก็กลัวกลิ่น ผมคลุกคลีกับดินและกระถางมากว่า 10 ปี บอกตรงๆ ว่าเศษพวกนี้คือของดีของต้นไม้เลยครับ แค่จัดการให้ถูกวิธี กลิ่นก็ไม่รบกวนเพื่อนบ้านด้วย
ทำไมต้องบำรุงดินช่วงก่อนหน้าหนาว
หน้าหนาวบ้านเราอุณหภูมิลดลง ต้นไม้หลายชนิดโตช้าลงและรากทำงานช้าลง ดินที่แน่นหรือจืดจะยิ่งส่งผลชัด ถ้าเราเติมอินทรียวัตถุเข้าไป ดินจะร่วนขึ้น ระบายน้ำดีขึ้น และเก็บความชื้นได้พอดี ต้นไม้เลยผ่านหน้าหนาวได้สบายขึ้นครับ- ดินร่วนขึ้น รากหายใจสะดวก
- มีธาตุอาหารปล่อยออกมาช้าๆ ไม่แรงเหมือนปุ๋ยเคมีเข้มข้น
- ลดขยะครัวเรือนที่ต้องทิ้งทุกวัน
วัสดุที่ใส่ได้ และห้ามใส่ในปุ๋ยหมักอินทรีย์
ข้อนี้สำคัญมากครับ ใส่ผิดแค่อย่างเดียวก็เหม็นและมีแมลงได้ ผมเจอมาเองตั้งแต่ช่วงแรกๆ| ใส่ได้ | ห้ามใส่ |
|---|---|
| เปลือกผลไม้ ก้านผัก กากกาแฟ ถุงชาแบบไม่มีพลาสติก | เนื้อสัตว์ ปลา กระดูก |
| เปลือกไข่บดละเอียด | น้ำมัน ของทอด นมและชีส |
| ใบไม้แห้ง กระดาษฉีกชิ้นเล็ก กล่องกระดาษ | อุจจาระสัตว์เลี้ยง พืชที่เป็นโรค |
5 ขั้นตอนทำปุ๋ยหมักในถัง สำหรับมือใหม่
ขั้นที่ 1 เตรียมถังและเจาะรูระบายอากาศ
ใช้ถังมีฝาปิดขนาด 10-20 ลิตร เจาะรูเล็กๆ ที่ฝาและข้างถัง เพราะจุลินทรีย์ที่ย่อยสลายต้องการอากาศ ถ้าอับจะเหม็นเปรี้ยวทันทีครับขั้นที่ 2 รองก้นด้วยวัสดุสีน้ำตาล
ใส่ใบไม้แห้งหรือกระดาษฉีกหนาราว 5 เซนติเมตรก่อน ช่วยซับน้ำและกันถังแฉะขั้นที่ 3 สลับชั้นเศษสดกับวัสดุแห้ง
หั่นเศษผักผลไม้ให้ชิ้นเล็กประมาณ 2-3 เซนติเมตร ยิ่งเล็กยิ่งย่อยเร็ว แล้วคลุมด้วยวัสดุแห้งทุกครั้ง ใช้สัดส่วนเศษสด 1 ส่วน ต่อวัสดุแห้ง 2 ส่วนขั้นที่ 4 คุมความชื้นให้เหมือนฟองน้ำบิดหมาด
ลองกำวัสดุในมือครับ ถ้าบีบแล้วมีน้ำหยดเป็นสายแปลว่าแฉะเกิน ให้เติมกระดาษฉีก ถ้าร่วนแห้งเป็นฝุ่นให้พรมน้ำนิดหน่อยขั้นที่ 5 กลับกองทุก 5-7 วัน
ใช้พลั่วมือคุ้ยกลับให้อากาศเข้า ผ่านไปราว 4-8 สัปดาห์ ปุ๋ยจะมีสีน้ำตาลเข้ม ร่วน กลิ่นเหมือนดินหลังฝนตก แปลว่าใช้ได้แล้วครับวิธีใช้ปุ๋ยหมักกับต้นไม้ในกระถาง
- ผสมปุ๋ยหมักกับดินปลูกในสัดส่วน 1 ต่อ 4 ตอนเปลี่ยนกระถาง
- โรยบางๆ หนาราว 1-2 เซนติเมตรรอบโคนต้น แล้วคลุมด้วยดินอีกชั้น
- ห้ามใช้ปุ๋ยหมักที่ยังย่อยไม่เสร็จ เพราะความร้อนจากการย่อยอาจทำให้รากเสียหาย
แก้ปัญหาที่เจอบ่อย
- เหม็นเปรี้ยวหรือคล้ายแอมโมเนีย: เติมวัสดุแห้ง แล้วกลับกองให้อากาศเข้า
- มีแมลงวันตัวเล็ก: ฝังเศษสดให้ลึก คลุมด้วยวัสดุแห้งเสมอ และปิดฝาให้สนิท
- กองไม่ย่อยสลาย: หั่นเศษให้เล็กลง และเช็กความชื้น
