เคยไหมครับ? เช้าวันหนึ่งเดินไปรดน้ำเจ้าต้นไม้ที่โต๊ะทำงาน แล้วเจอปุยขาวๆ คล้ายสำลีติดอยู่ตามซอกใบ หรือเห็นขุยขาวๆ ขึ้นบนหน้าดินหลังฝนตกพรำๆ ในช่วงหน้าหนาว ปุยขาวที่ซอกใบคือเพลี้ยแป้ง (Mealybug วงศ์ Pseudococcidae) ส่วนขุยบนหน้าดินมักเป็นเชื้อราที่ชอบดินชื้นและอากาศนิ่ง วิธีธรรมชาติที่ได้ผลคือ เช็ดด้วยสำลีชุบแอลกอฮอล์ ฉีดน้ำสบู่อ่อนๆ ใช้น้ำมันสะเดา และลดความชื้นในดินครับ
เพลี้ยแป้งและเชื้อราในดิน ทำไมหน้าหนาวถึงมาเยือน
หน้าหนาวอากาศแห้งและเย็น คนส่วนใหญ่เลยปิดหน้าต่างและวางต้นไม้ไว้ในห้องแอร์ อากาศนิ่งแบบนี้เพลี้ยแป้งชอบมากครับ ส่วนดินที่แห้งช้าลงเพราะอากาศเย็น ถ้ารดน้ำถี่เท่าหน้าร้อน ดินจะชื้นค้างจนเชื้อราขึ้นง่ายเพลี้ยแป้งอยู่ตรงไหนบ้าง
- ซอกก้านใบและปลายยอดอ่อน
- ใต้ใบ โดยเฉพาะใบที่ซ้อนกันแน่น
- ขอบกระถางและรากที่โผล่พ้นดิน ถ้าลุกลามหนัก
5 วิธีกำจัดเพลี้ยแป้งแบบธรรมชาติ
1. เช็ดด้วยสำลีชุบแอลกอฮอล์ 70%
เหมาะกับเพลี้ยที่เพิ่งเริ่มเจอ จิ้มโดนตัวเพลี้ยตรงๆ ได้เลย เขาจะตายทันที ทำซ้ำทุก 5-7 วันประมาณ 3-4 รอบ เพราะไข่จะฟักตามมาครับ ก่อนเช็ดทั้งต้นให้ทดลองกับใบเล็กๆ ก่อน เพราะต้นไม้ใบบางบางชนิดแพ้แอลกอฮอล์2. ฉีดน้ำสบู่อ่อนๆ
ผสมสบู่เหลวล้างจานชนิดอ่อนโยนประมาณ 1 ช้อนชาต่อน้ำ 1 ลิตร ฉีดให้ทั่วทั้งบนและใต้ใบ แล้วเช็ดคราบออกด้วยผ้านุ่มหลังผ่านไปสักพัก อย่าทำตอนแดดจัดนะครับ ใบอาจไหม้3. น้ำมันสะเดา (Neem oil)
ผสมตามฉลากผลิตภัณฑ์ ฉีดตอนเย็นหรือในที่ร่ม ช่วยลดการกินและการเจริญเติบโตของแมลง ใช้ซ้ำทุก 7 วัน ต้นไม้ที่ใบมีขน เช่น ไวโอเล็ตแอฟริกัน ต้องระวังเป็นพิเศษครับ4. แยกต้นออกมาก่อน
เพลี้ยแป้งเดินทางไปต้นข้างๆ ได้ง่าย เจอที่ต้นไหนให้ย้ายออกมาไว้ห่างจากเพื่อนๆ ทันที สำหรับบ้านที่มีน้องหมาน้องแมว ต้องระวังนิดนึงนะครับ เก็บต้นที่ฉีดน้ำมันสะเดาไว้ชั้นสูงที่เขาเอื้อมไม่ถึงจนกว่าใบจะแห้ง5. ตัดส่วนที่หนักเกินช่วยไม่ไหว
ถ้าปลายยอดบิดเบี้ยวและเพลี้ยเกาะแน่น ตัดทิ้งใส่ถุงปิดให้สนิทแล้วทิ้งเลยครับ ตัดใจนิดเดียว แต่ช่วยเพื่อนต้นอื่นไว้ได้เยอะกำจัดเชื้อราในดินปลูกด้วยวิธีธรรมชาติ
เชื้อราบนหน้าดินส่วนใหญ่ไม่ได้อันตรายต่อต้นไม้ทันที แต่เป็นสัญญาณว่าดินชื้นเกินไปและอากาศไม่ถ่ายเท ถ้าปล่อยไว้จะเสี่ยงรากเน่าครับ| ปัญหา | วิธีแก้แบบธรรมชาติ |
|---|---|
| ขุยขาวบางๆ บนหน้าดิน | ตักหน้าดินออกประมาณ 1-2 ซม. แล้วเติมดินใหม่ ย้ายไปที่แสงสว่างและลมโกรก |
| ดินชื้นแฉะและมีกลิ่นอับ | งดรดน้ำจนดินแห้งลึกถึงข้อนิ้วที่ 2 ปรับดินให้ระบายน้ำดีขึ้นด้วยเพอร์ไลต์หรือหินภูเขาไฟ |
| ราขึ้นซ้ำบ่อย | เปลี่ยนดินใหม่ทั้งกระถาง ตรวจรูระบายน้ำไม่ให้ตัน และเลิกวางจานรองน้ำขัง |
เคล็ดลับที่ผมใช้จริง
- หน้าหนาวให้ลองใช้นิ้วจิ้มดินลึกประมาณ 2-3 ซม. ถ้ายังเย็นและชื้น ยังไม่ต้องรดครับ
- เทน้ำที่ค้างในจานรองทิ้งภายใน 15-30 นาทีหลังรด
- เปิดหน้าต่างหรือเปิดพัดลมเบาๆ ให้อากาศไหล วันละสักชั่วโมงสองชั่วโมง
- ถ้ากระถางพลาสติกชื้นนาน ลองเปลี่ยนเป็นกระถางดินเผา เพราะระบายความชื้นได้ดีกว่า
ป้องกันตั้งแต่ต้น ให้ต้นไม้ผ่านหน้าหนาวสบายๆ
- ตรวจใบทุกสัปดาห์ โดยเฉพาะซอกใบและใต้ใบ
- กักต้นใหม่ไว้ดูอาการ 2 สัปดาห์ก่อนวางรวมกับต้นเก่า
- ใส่ปุ๋ยในปริมาณน้อย เพราะไนโตรเจนมากเกินไปทำให้ยอดอ่อนอวบน้ำ เพลี้ยชอบ
- เลือกดินที่ร่วนโปร่ง ไม่อุ้มน้ำแน่นเกินไป