เคยไหมครับ? ซื้อเจ้าไม้ด่างสวยๆ หรือไม้นำเข้าราคาดีมาแล้ว พอถึงบ้านกลับเลี้ยงไม่รอด ใบเหลือง เน่าตายไปเฉยๆ ทั้งที่ตั้งใจดูแลดีมากๆ นั่นอาจเป็นเพราะ 'การอบไม้' หรือ Acclimatization ยังไม่ดีพอครับ การอบไม้ก็คือการค่อยๆ ปรับตัวให้เขาคุ้นชินกับสภาพแวดล้อมใหม่นั่นแหละครับ นี่แหละหัวใจสำคัญที่จะช่วยให้เจ้าไม้ด่างและไม้นำเข้าของคุณอยู่รอดและเติบโตแข็งแรงได้ครับ
ทำไม 'การอบไม้' ถึงสำคัญกับเจ้าไม้ด่างและไม้นำเข้าของเรา?
ป๊าม๊าที่คลุกคลีกับเจ้าไม้ด่างและไม้นำเข้ามานาน บอกเลยครับว่า การอบไม้เป็นสิ่งที่เรามองข้ามไม่ได้เลย โดยเฉพาะกับต้นไม้ที่เดินทางไกล หรือมาจากสภาพแวดล้อมที่ต่างจากบ้านเรามากๆ ลองนึกภาพตามป๊าม๊าแบบนี้ครับ:
ช็อกจากการเปลี่ยนแปลง (Transplant Shock)
เจ้าต้นไม้เหล่านี้มักจะถูกเลี้ยงมาในโรงเรือนที่ควบคุมสภาพแวดล้อมอย่างเข้มงวด ทั้งความชื้น แสงสว่าง และอุณหภูมิ พอถูกส่งมาหาเรา เขาก็ต้องเจอกับการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่เลยครับ ตั้งแต่การขุดล้อม การแพ็ค การขนส่งที่อาจใช้เวลานานหลายวัน ไปจนถึงสภาพอากาศบ้านเราที่ร้อนชื้น หรือห้องแอร์เย็นๆ การเปลี่ยนแปลงกะทันหันแบบนี้แหละครับที่ทำให้เขาเกิดภาวะ 'ช็อก' อาการก็คือเหี่ยว ใบเหลือง หรือเน่าตายไปเลยก็มีครับ
สภาพแวดล้อมใหม่ที่แตกต่าง
เจ้าไม้ด่างหลายชนิด อย่างฟิโลเดนดรอน อัลโบ้ (Philodendron 'Florida Beauty' Albo) หรือ มอนสเตอร่า อัลโบ้ (Monstera deliciosa 'Albo Variegata') เขาอ่อนไหวกับความชื้นสัมพัทธ์มากๆ เลยครับ ปกติแล้วเขาจะถูกเลี้ยงในโรงเรือนที่มีความชื้นสูงถึง 70-90% พอมาเจออากาศปกติในบ้านเราที่ความชื้นต่ำกว่ามาก (บางพื้นที่อาจต่ำกว่า 50%) เขาก็จะปรับตัวไม่ทัน ทำให้คายน้ำมากเกินไป ใบไหม้ หรือเหี่ยวเฉาได้ง่ายๆ เลยครับ เพราะงั้นการอบไม้ก็เลยเป็นการค่อยๆ ปรับให้เขาคุ้นเคยกับความชื้นที่ลดลงทีละน้อยครับ
เตรียมตัวอบไม้: สิ่งที่คุณต้องมีและต้องรู้ครับ
- กล่องอบไม้: จะเป็นกล่องพลาสติกใสมีฝาปิดสนิท ตู้ปลาเก่า หรือถุงพลาสติกใสขนาดใหญ่ที่ปิดปากถุงได้ก็ได้ครับ เอาไว้สร้างสภาพแวดล้อมแบบปิดที่ควบคุมความชื้นได้
- วัสดุปลูกที่สะอาดและโปร่ง: ใช้กาบมะพร้าวสับ มอส หรือเพอร์ไลต์ผสมกันในสัดส่วนที่ระบายน้ำได้ดี และต้องปลอดเชื้อราด้วยนะครับ
- สารกันราและวิตามินบี 1: เอาไว้แช่รากเจ้าต้นไม้ก่อนลงปลูกครับ ช่วยป้องกันเชื้อราและกระตุ้นให้เขามีรากใหม่แตกออกมา
- เครื่องวัดความชื้นและอุณหภูมิ: สำหรับใครที่อยากเป๊ะๆ นะครับ เอาไว้ควบคุมสภาพแวดล้อมในกล่องอบให้คงที่ที่ความชื้น 70-85% และอุณหภูมิ 25-30 องศาเซลเซียส
- แสงสว่างทางอ้อม: วางกล่องอบในที่ที่ได้รับแสงสว่างพอดีๆ แต่ไม่โดนแดดจัดโดยตรงนะครับ อาจเป็นใต้ชายคา หรือใช้ไฟปลูกต้นไม้แบบ LED ที่ให้แสงไม่แรงมากก็ได้ครับ
ขั้นตอนการอบไม้ให้สำเร็จ (ทีละสเต็ป)
- ตรวจเช็คและทำความสะอาด: พอได้เจ้าต้นไม้มาแล้ว ให้แกะออกจากกล่องอย่างเบามือนะครับ แล้วตรวจดูรากกับใบว่ามีส่วนไหนเสียหายหรือเน่าเสียไหม ถ้าเจอ ก็ตัดทิ้งส่วนนั้นออกได้เลยครับ
- แช่สารกันราและวิตามินบี 1: เอาไปแช่ในน้ำที่ผสมสารกันราและวิตามินบี 1 ตามสัดส่วนที่เขาแนะนำไว้ครับ ทิ้งไว้ประมาณ 15-30 นาที
- ลงปลูกในวัสดุอบ: นำเจ้าต้นไม้ลงปลูกในวัสดุปลูกที่เราเตรียมไว้ ค่อยๆ กลบวัสดุปลูกรอบรากให้แน่นพอดีๆ แล้วรดน้ำให้ชุ่มครั้งแรกครับ
- เข้ากล่องอบ: นำกระถางต้นไม้เข้ากล่องอบที่เตรียมไว้ ปิดฝาให้สนิทนะครับ แล้วเปิดระบายอากาศวันละ 10-15 นาทีบ้าง เพื่อป้องกันเชื้อราและให้อากาศถ่ายเท
- สังเกตและปรับสภาพ: ช่วง 1-2 สัปดาห์แรก ให้สังเกตอาการเขาดีๆ ครับ ถ้าเริ่มมีรากใหม่หรือใบใหม่ออกมาแล้ว ค่อยๆ เพิ่มเวลาเปิดฝาเป็นวันละ 30 นาที หรือเปิดช่องระบายอากาศให้กว้างขึ้นทีละนิดครับ
- ย้ายออกเมื่อพร้อม: พอเจ้าต้นไม้มีรากเดินดีแล้ว (จะเห็นรากขาวๆ ที่ขอบกระถาง) และเริ่มคุ้นชินกับการเปิดฝานานขึ้นเรื่อยๆ ประมาณ 3-4 สัปดาห์เป็นอย่างน้อย ก็เอาออกจากกล่องอบได้เลยครับ
สัญญาณที่บอกว่าเจ้าต้นไม้พร้อมออกจากกล่องอบแล้ว
- มีรากใหม่สีขาวแข็งแรงแตกออกมาให้เห็นชัดเจนครับ
- มีใบอ่อนหรือยอดใหม่เริ่มแทงออกมาเต็มที่แล้ว
- ใบเก่าดูแข็งแรง ไม่เหี่ยว ไม่เหลือง ไม่ช้ำ ไม่เน่าเสีย
- เจ้าต้นไม้ไม่มีอาการเหี่ยวเฉาเลย แม้จะเปิดฝากล่องอบทิ้งไว้นานขึ้นแล้วก็ตาม
การอบไม้ก็เหมือนการให้โอกาสครั้งที่สองกับเจ้าต้นไม้ได้ปรับตัวครับ ลงทุนเวลาและความใส่ใจเพิ่มอีกนิด รับรองว่าคุณจะได้เห็นไม้ด่างหรือไม้นำเข้าเติบโตสวยงามและอยู่กับเราไปนานๆ แน่นอนครับ ถ้ามีข้อสงสัยเพิ่มเติม ทักมาปรึกษาป๊าม๊าได้เลยนะครับ เราพร้อมดูแลให้คุณได้ ‘รับน้องไปฮีลใจ’ ที่บ้านอย่างสบายใจครับ
คำถามที่พบบ่อย
อบเจ้าไม้ของเรานานแค่ไหนถึงจะพอครับ?
ส่วนใหญ่แล้ว การอบไม้มักจะใช้เวลาประมาณ 3-4 สัปดาห์เป็นอย่างน้อยครับ แต่ก็ขึ้นอยู่กับชนิดของต้นไม้ สภาพความแข็งแรงของเขา และสภาพแวดล้อมที่เขาเคยอยู่มาด้วยนะครับ บางต้นอาจใช้เวลานานกว่านั้นถึง 1-2 เดือนก็มีครับ
ถ้าไม่อบไม้จะเป็นอะไรไหมครับ?
ถ้าไม่อบไม้ เจ้าต้นไม้มีโอกาสสูงที่จะช็อกจากการเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมครับ ซึ่งอาจทำให้ใบเหลือง เหี่ยวเฉา รากเน่า หรือแม้กระทั่งตายได้เลยครับ โดยเฉพาะเจ้าไม้ด่างหรือไม้นำเข้าที่อ่อนไหวมากๆ
เจ้าต้นไม้ทุกชนิดต้องอบไม้หรือเปล่าครับ?
ไม่จำเป็นต้องอบไม้ทุกชนิดครับ การอบไม้จะเน้นไปที่ไม้ที่อ่อนไหวกับการเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมมากๆ ครับ เช่น เจ้าไม้ด่าง ไม้นำเข้า ไม้เนื้อเยื่อ หรือต้นไม้ที่เพิ่งย้ายมาจากสภาพแวดล้อมที่ถูกควบคุมมาอย่างดีครับ
อบไม้ไปแล้วทำไมใบยังเน่าอีกครับ?
สาเหตุที่ใบเน่าหลังอบไม้อาจมาจากหลายอย่างเลยครับ เช่น วัสดุปลูกแฉะเกินไป ระบายน้ำไม่ดี มีเชื้อราปะปนมากับเจ้าต้นไม้ตั้งแต่แรก การอบไม้ในที่ที่แสงไม่พอ หรือระบายอากาศในกล่องอบไม่ดีพอครับ ลองตรวจสอบปัจจัยเหล่านี้ดูนะครับ