เคยไหมครับ? ซื้อเจ้าฟิโลเดนดรอน (Philodendron spp.) หรืออโกลนีมา (Aglaonema spp.) มาเลี้ยงที่บ้าน ไม่ว่าจะในคอนโดหรือออฟฟิศ แล้วรู้สึกว่าเขาไม่ค่อยโต ใบไม่สวยเหมือนตอนซื้อมาใหม่ๆ แถมบางทีก็เริ่มมีอาการใบเหลือง รากเน่า นั่นอาจเป็นเพราะดินปลูกที่คุณใช้มันไม่เหมาะกับเขาครับ!
ป๊าม๊าเองก็คลุกคลีกับเจ้าต้นไม้ตระกูลนี้มานานกว่า 10 ปี เลยรู้เลยครับว่าหัวใจสำคัญของการเลี้ยงฟิโลเดนดรอนและอโกลนีมาให้รอดและงาม คือ 'ดินปลูก' ที่โปร่ง ระบายน้ำดี แต่ยังคงความชื้นไว้ได้พอเหมาะ นี่แหละครับ สูตรลับที่ป๊าม๊าใช้แล้วเห็นผลจริง รากเดินไว ใบสวยสมใจแน่นอนครับ.
ทำไมดินปลูกทั่วไปถึงไม่เหมาะกับฟิโลเดนดรอนและอโกลนีมา?
ปัญหาที่คนเลี้ยงต้นไม้ในบ้าน โดยเฉพาะชาวคอนโดหรือออฟฟิศเจอประจำคือ การใช้ดินถุงสำเร็จรูปทั่วไปครับ ดินพวกนี้มักมีส่วนผสมของดินเหนียวหรือพีทมอสเยอะไปหน่อย ซึ่งอาจจะดีกับต้นไม้อื่นๆ แต่ไม่ใช่สำหรับเจ้าฟิโลเดนดรอนและอโกลนีมาที่มาจากป่าเขตร้อนที่เขาชอบดินโปร่งๆ ครับ- ระบายน้ำไม่ดี: ดินปลูกทั่วไปชอบจับตัวกันแน่น ทำให้น้ำขังในกระถาง รากเจ้าต้นไม้ที่ต้องการอากาศหายใจก็จะขาดออกซิเจน แล้วรากก็เน่าเอาได้ง่ายๆ เลยครับ
- อากาศถ่ายเทน้อย: พอดินแน่นและชื้นตลอดเวลา ก็ไม่มีช่องว่างให้อากาศไหลเวียนได้ดี รากก็จะอ่อนแอ ดูดซึมสารอาหารได้ไม่เต็มที่ เจ้าต้นไม้ก็ไม่โต ใบก็ไม่สวยเอาครับ
ส่วนผสม 'สูตรลับ' ที่ป๊าม๊าการันตีครับ
เคล็ดลับของการทำดินปลูกให้เจ้าฟิโลเดนดรอนและอโกลนีมาแฮปปี้ คือการทำให้ดินเหมือนบ้านเกิดเขาในป่าครับ นั่นคือดินที่โปร่ง เบา ระบายน้ำเร็ว แต่ยังเก็บความชื้นและมีสารอาหารพอเหมาะครับหัวใจสำคัญ: ระบายน้ำดี อากาศถ่ายเทสะดวก
เราต้องเลือกวัสดุที่ช่วยให้ดิน 'ร่วน' ไม่จับตัวเป็นก้อนครับ เพื่อให้รากเขาได้หายใจสะดวก น้ำไม่ขังจนเกิดเชื้อราหรือแบคทีเรียที่ทำให้รากเน่าตายได้ครับสัดส่วนและวัสดุที่แนะนำ
นี่คือสูตรที่ป๊าม๊าใช้เองแล้วได้ผลดีมากๆ มาตลอด 10 ปีครับ- กาบมะพร้าวสับ (Coco Chips) 40%: นี่คือพระเอกเลยครับ ช่วยเพิ่มความโปร่ง ระบายน้ำได้ดีมากๆ แถมยังเก็บความชื้นได้นิดหน่อยด้วยนะ
- ขุยมะพร้าว (Coco Coir) 20%: ช่วยอุ้มน้ำและเก็บความชื้นได้ดีขึ้น แต่ก็ยังโปร่งอยู่ ไม่แน่นทึบครับ
- เพอร์ไลต์ (Perlite) 20%: วัสดุเบาๆ ที่มีรูพรุน ช่วยเพิ่มช่องว่างให้อากาศและน้ำไหลเวียนในดินได้ดีขึ้นครับ
- หินภูเขาไฟ (Pumice) หรือ เวอร์มิคูไลต์ (Vermiculite) 10%: ป๊าม๊าแนะนำหินภูเขาไฟเม็ดเล็กๆ ครับ ช่วยเรื่องระบายน้ำและเพิ่มน้ำหนักให้กระถางไม่ล้มง่าย ส่วนเวอร์มิคูไลต์ก็ช่วยอุ้มน้ำและธาตุอาหารได้ดี แต่ต้องระวังอย่าใส่มากไปนะครับ เดี๋ยวดินจะแฉะเอาครับ
- มูลไส้เดือน (Worm Castings) 10%: ปุ๋ยอินทรีย์ธรรมชาติชั้นดี ช่วยบำรุงเจ้าต้นไม้ให้แข็งแรง มีสารอาหารครบ ให้เขาได้กินแบบค่อยๆ เป็นค่อยๆ ไปครับ
เทคนิคการใช้งานและดูแลเพิ่มเติม
แค่ดินดีอย่างเดียวอาจยังไม่พอครับ เรามาดูเทคนิคเล็กๆ น้อยๆ ที่จะช่วยให้เจ้าต้นไม้ของคุณงามขึ้นเยอะๆ ครับการเตรียมวัสดุปลูก
ก่อนนำกาบมะพร้าวสับและขุยมะพร้าวมาใช้ ต้องเอาไปล้างน้ำเปล่าให้สะอาดหลายๆ ครั้งนะครับ เพื่อล้างสารแทนนินกับเกลือที่ติดมาออกไปก่อนครับ รับรองว่าเจ้าต้นไม้จะโตไวขึ้นเยอะเลยครับการปลูกและย้ายกระถาง
เวลาเลือกกระถาง ให้เลือกขนาดที่พอดีกับรากเขาครับ อย่าใหญ่ไปนะครับ เพราะดินจะชื้นนาน แล้วรากก็เน่าเอาได้ง่ายๆ ครับ สำหรับต้นไม้ขนาด 6 นิ้ว ใช้กระถางขนาด 8 นิ้วก็พอแล้วครับ เวลาปลูกหรือย้ายกระถาง ระวังอย่าให้รากเขาช้ำมากนะครับการรดน้ำและแสง
แม้ดินจะโปร่งแล้ว เรื่องรดน้ำก็ยังสำคัญเหมือนเดิมครับ ลองใช้นิ้วจิ้มลงไปในดินประมาณ 1-2 นิ้วจากผิวดินครับ ถ้าดินแห้งแล้วค่อยรดน้ำ ส่วนเรื่องแสง เจ้าฟิโลเดนดรอนกับอโกลนีมาส่วนใหญ่ชอบแสงรำไรถึงปานกลางครับ เลี่ยงแดดจัดๆ ตรงๆ นะครับ ไม่งั้นใบเขาไหม้เอาได้ง่ายๆ เลยครับสัญญาณว่าดินปลูกของคุณ 'ไม่โปร่ง' แล้วครับ
ถ้าคุณยังไม่แน่ใจว่าดินปลูกที่บ้านโปร่งพอหรือเปล่า ลองสังเกตอาการเหล่านี้ของเจ้าต้นไม้ดูนะครับ- ใบเหลืองร่วง: โดยเฉพาะใบล่างๆ นี่แหละครับ สัญญาณชัดๆ ว่ารากกำลังเน่า
- โตช้าหรือหยุดชะงัก: ถ้าเจ้าต้นไม้ดูซึมๆ ไม่แตกใบใหม่ หรือใบใหม่ออกมาเล็กผิดปกติ อาจเป็นเพราะรากเขาทำงานได้ไม่เต็มที่ครับ
- กลิ่นเหม็นอับจากดิน: ถ้าได้กลิ่นเหม็นเน่าจากกระถาง นั่นแปลว่ารากกำลังเน่า แถมมีเชื้อโรคเพียบแล้วครับ
