Pernah tak? Hujan turun berbulan-bulan, bila matahari muncul je, pergi tengok pokok depan rumah – jumpa tanah lembap, daun kuning, akar pula terkeluar ikut lubang pasu. Artikel kali ini berkongsi tentang penukaran pasu (repotting) pada penghujung musim hujan. Jawapan ringkasnya ialah: tukar pasu hanya apabila akar pokok sudah padat atau tanah benar-benar telah rosak. Periksa akar dengan teliti, pilih pasu yang lebih besar 1-2 inci sahaja, lakukan pemangkasan ringan, kemudian letakkan di tempat teduh (cahaya separa) selama 1-2 minggu. Pokok akan dapat menyesuaikan diri sebelum angin sejuk tiba.
Kenapa penghujung musim hujan adalah masa yang baik untuk tukar pasu
Pada penghujung musim hujan, cuaca masih suam dan lembap, jadi akar dapat pulih dengan lebih cepat berbanding semasa cuaca terlalu sejuk. Apabila musim sejuk bermula, kebanyakan jenis pokok akan tumbuh dengan lebih perlahan, begitu juga dengan pertumbuhan akar baharu. Jika anda lewat menukar pasu, pokok akan mengambil masa yang lebih lama untuk pulih.Tetapi perlu diingatkan secara berterus-terang, bukan semua pokok perlukan pertukaran pasu setiap tahun. Tanggapan bahawa penukaran pasu yang kerap akan membuatkan pokok cepat besar adalah mitos. Mengganggu akar tanpa keperluan hanya akan mencederakan pokok sahaja.
Tanda-tanda tiba masanya untuk alihkan pokok ke "rumah" baharu
- Akar terkeluar melalui lubang saliran di bawah pasu.
- Air mengalir terlalu cepat atau bertakung terlalu lama selepas disiram.
- Tanah susut, padat dan berketul-ketul selepas berbulan-bulan hujan lebat.
- Pokok mudah tumbang kerana batangnya jauh lebih besar daripada pasu.
- Daun menjadi kuning dan gugur walaupun disiram seperti biasa, yang mungkin menandakan akar mula reput.
Teknik memeriksa akar sebelum tukar pasu
Pegang pangkal pokok dengan cermat, terbalikkan pasu dan tarik keluar perlahan-lahan. Jika ia melekat kuat, picit bahagian tepi pasu plastik secara perlahan atau gunakan kayu nipis untuk menguis di bahagian tepi. Jangan tarik batangnya terlalu kuat kerana ia boleh memutuskan akar.Akar yang bagaimana dikira sihat dan yang mana perlu dipotong
| Ciri-ciri Akar | Keadaan | Apa yang perlu dilakukan |
|---|---|---|
| Warna putih, krim atau perang muda, padat, tiada bau | Sihat | Simpan kesemuanya |
| Perang gelap, hitam, lembik, berbau kepam | Akar reput | Potong menggunakan gunting yang bersih |
| Melingkar mengelilingi bahagian bawah pasu | Akar terlalu padat | Leraikan akar secara perlahan-lahan dengan tangan sebelum masukkan ke pasu baharu |
Langkah-langkah tukar pasu tanpa mencederakan pokok
1. Pilih pasu baharu yang bersesuaian
Pilih pasu yang lebih besar daripada sebelumnya kira-kira 1-2 inci (diameter) sahaja. Pasu yang terlalu besar akan menyimpan terlalu banyak air di dalam tanah. Pada penghujung musim hujan di mana kelembapan udara sudah tinggi, ini akan meningkatkan risiko akar reput. Pastikan juga pasu sentiasa mempunyai lubang saliran.2. Sediakan campuran tanah yang poros
Bagi pokok berdaun biasa di kondominium, gunakan tanah tanaman yang dicampur sedikit perlite atau batu volkanik agar air mudah mengalir keluar. Manakala untuk pokok sukulen dan kaktus, peratusan bahan poros perlu ditambah dengan lebih banyak kerana mereka tidak suka "kaki basah".3. Lakukan pemangkasan kanopi secara ringan
- Potong daun kuning, daun kering dan ranting yang berpenyakit terlebih dahulu.
- Jika mahu mengurangkan saiz kanopi, potong tidak melebihi satu pertiga daripada keseluruhan pokok.
- Potong sedikit di atas nod daun atau mata tunas supaya kesan potongan kemas.
- Bagi pokok yang banyak kehilangan akar, kurangkan sedikit daunnya untuk mengurangkan proses transpirasi (kehilangan air).
4. Masukkan ke pasu baharu dan siram untuk kali pertama
Masukkan sedikit tanah di dasar pasu, letakkan pokok supaya paras pangkalnya berada kira-kira 1-2 cm di bawah bibir pasu. Tambah tanah di sekelilingnya dan tekan secara perlahan-lahan sekadar memadai. Jangan tekan terlalu padat sehingga akar tertekan. Siram sekali sahaja sehingga air mengalir keluar dari lubang bawah pasu.5. Proses pemulihan selama 1-2 minggu
Letakkan di tempat yang teduh (cahaya separa), mempunyai cahaya terang tetapi tidak terkena cahaya matahari terus. Biarkan ia berehat dahulu dan elakkan daripada memberi baja selama sekurang-kurangnya 3-4 minggu kerana akar yang baru terganggu belum mampu menyerap baja. Gunakan jari untuk menguji tanah; jika permukaan mula kering manakala bahagian dalam sedalam buku jari masih sedikit lembap, barulah disiram untuk kali seterusnya.Penjagaan selepas tukar pasu bagi menghadapi angin sejuk
Angin sejuk selalunya datang bersama anginmendung penyaman udara di dalam bilik serta angin kuat di balkoni. Alihkan pokok jauh daripada laluan terus angin pendingin udara dan jauh daripada cermin tingkap yang menjadi terlalu sejuk pada waktu malam. Apabila cuaca sejuk, pokok memerlukan lebih sedikit air; kurangkan kekerapan siraman mengikut keadaan sebenar tanah, bukan mengikut kalendar.Bagi rumah yang mempunyai haiwan peliharaan seperti anjing dan kucing, kena berhati-hati sedikit ya. Pelbagai jenis pokok seperti sirih gading (Pothos) dan Monstera mengandungi bahan yang merengsakan jika dikunyah atau dimakan. Letakkan di rak tinggi yang tidak dapat dicapai oleh mereka, dan simpan sisa daun yang telah dipotong dengan kemas.
Jika anda mahukan rakan pokok baharu untuk menggantikan pokok yang sudah penat dan sukar diselamatkan, atau mahukan saiz yang sesuai untuk meja kerja, ambillah mereka untuk dijaga di rumah ya. Boleh mesej PamaTheGardener dahulu untuk berbincang tentang jenis pencahayaan di bilik anda, nanti kami bantu pilihkan 🪴
Soalan Lazim
Bilakah masa paling sesuai dalam setahun untuk menukar pasu pokok?
Tempoh ketika pokok sedang tumbuh subur dan cuaca tidak terlalu panas atau terlalu sejuk adalah yang paling sesuai. Di Thailand, ia bermula dari awal hingga lewat musim tengkujuh. Akar pulih dengan cepat kerana cuaca yang suam dan lembap secukupnya. Jika sudah masuk pertengahan musim sejuk di mana pertumbuhan pokok menjadi perlahan, sebaiknya tangguhkan dahulu; melainkan jika berlaku akar busuk atau pasu pecah yang perlu segera diatasi.Adakah normal jika daun layu atau gugur selepas menukar pasu?
Normal ya, jika hanya melibatkan beberapa helai daun bawah dalam masa 1-2 minggu, kerana akar telah terganggu dan keupayaan menyerap air berkurangan buat sementara waktu. Letakkan di tempat teduh separa Rimbun dan siram secukup kelembapan. Tetapi jika terlalu banyak daun yang gugur atau batang menjadi lembik dan rosak, itu bermaksud akar telah busuk dan anda perlu keluarkan tanah untuk diperiksa semula.Perlukah mencuci akar sebelum memasukkannya ke dalam pasu baharu?
Tidak perlu bagi pokok yang akarnya normal. Hanya perlu lerai sedikit tanah lama dan longgarkan akar yang berpintal. Cuci akar hanya untuk pokok yang disyaki mengalami akar busuk atau tanah lama yang terlalu basah dan berbau, kerana kita perlu melihat keadaan akar dengan jelas sebelum memotong bahagian yang rosak.
